dc.contributor.author | ลือชัย ศรีเงินยวง | en_US |
dc.contributor.author | ศุภลักษณ์ เลิศมโนรัตน์ | en_US |
dc.contributor.author | ยงยุทธ พงษ์สุภาพ | en_US |
dc.coverage.spatial | ไทย | en_US |
dc.date.accessioned | 2009-06-10T04:55:08Z | en_US |
dc.date.accessioned | 2557-04-16T16:59:13Z | |
dc.date.available | 2009-06-10T04:55:08Z | en_US |
dc.date.available | 2557-04-16T16:59:13Z | |
dc.date.issued | 2552-02 | en_US |
dc.identifier.isbn | 978-974-299-125-8 | en_US |
dc.identifier.other | hs1564 | en_US |
dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11228/2530 | en_US |
dc.description.abstract | เนื้อหาหลักของเอกสารประกอบด้วย 3 ส่วน ส่วนแรกเป็นการทบทวนแก่นสาระของสาธารณสุขมูลฐาน เพื่อสร้างความเข้าใจที่ชัดเจนว่า โดยประวัติศาสตร์ความเป็นมาแล้ว แนวคิดของสาธารณสุขมูลฐานเปรียบได้กับคำอธิบายว่าด้วยอริยสัจของสุขภาพ แนวคิดเบื้องหลังก็ดี หรือที่อธิบายถึงลักษณะสำคัญหรือองค์ประกอบของสาธารณสุขมูลฐานก็ดี หากพิจารณาหรือตีความอย่างถูกต้อง ชัดเจน จะพบว่าแนวคิดสาธารณสุขมูลฐาน ไม่ใช่แนวคิดการพัฒนาสุขภาพที่ถูกค้นพบใหม่ หรือในทางตรงกันข้ามเป็นแนวคิดที่คงทนต่อการพิสูจน์ของกาลเวลา และไม่มีวันที่จะสูญหาย ตราบเท่าที่มนุษย์ยังต้องเผชิญกับความเจ็บป่วยและตราบใดที่มนุษย์ยังไม่สามารถสร้างสังคมที่เป็นธรรมและสังคมที่ไม่เป็นตัวผลิตความเจ็บป่วยได้ เนื้อหาส่วนที่สองจะกล่าวถึงพัฒนาการของสาธารณสุขมูลฐานในประเทศไทย เจตนาเพื่อวิเคราะห์ให้เห็นว่า สาธารณสุขมูลฐานไทย หากพิจารณาผ่านการดำรงอยู่ของแก่นสาระทางความคิด (ความเป็นธรรม การพึ่งตนเอง ความพอเพียง การพัฒนาแบบองค์รวม ฯลฯ) สาธารณสุขมูลฐานในประเทศไทยในฐานะจิตวิญญาณ การพัฒนาสุขภาพได้มีการพัฒนาการเปลี่ยนแปลงรูปแบบตามเงื่อนไขทางนโยบายและการเมือง เศรษฐกิจในแต่ละยุค แต่ไม่เคยสูญหาย หากแต่แปรรูปและเปลี่ยนไปตามบริบทหรือภพภูมิ การเกิดขึ้นและขยายตัวอย่างรวดเร็วของงานสาธารณสุขมูลฐานภายใต้นโยบาย แผนงาน/โครงการของกระทรวงสาธารณสุขในช่วงทศวรรษแรก ที่ติดตามด้วยการลดส่วน หดแคบลง จนมีภาพเพียงการมีอยู่ของกลุ่มอาสาสมัครประจำหมู่บ้าน อสม. กระจายอยู่ในหมู่บ้านทั่วประเทศ เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นพร้อมๆ กับหรือต่อเนื่องด้วยการพัฒนาสุขภาพในบริบทหรือพื้นที่อื่น การก่อตัวและขยายพื้นที่อย่างรวดเร็วของกลุ่มหรือเครือข่ายการสร้างเสริมสุขภาพและการขับเคลื่อนอย่างมีพลังของกลุ่มประชาคม สมัชชา องค์กรท้องถิ่น และเครือข่ายจิตอาสาต่างๆ ในการจัดการแก้ไขปัญหาสุขภาพ ทั้งในระดับชุมชน ท้องถิ่น และระดับชาติ จนเกิดเป็นพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ ปี 2550 เป็นปรากฏการณ์ที่เอกสารนี้สรุปว่า การสาธารณสุขมูลฐานในประเทศไทย ได้เติบโต ขยายวงกว้างขวางขึ้น ภายใต้พื้นที่หรือภพภูมิใหม่ทางสังคม ที่ไม่ได้จำกัดอยู่ภายใต้บริบทการทำงานหรืออำนาจหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุข และมิได้ต้องผูกโยงด้วยชื่อการค้าว่า สาธารณสุขมูลฐาน เนื้อหาส่วนที่สาม บนพื้นฐานการวิเคราะห์และทบทวนข้างต้น เอกสารนี้ได้นำเสนอข้อพิจารณาถึงฐานะของสาธารณสุขมูลฐานไทยในทศวรรษที่ 4 ว่า ประการที่หนึ่ง ในการเตรียมพร้อมที่จะเผชิญกับปัญหาและความท้าทายทางสุขภาพในปัจจุบันและอนาคต มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการพลิกฟื้น ทบทวน เน้นย้ำ ความสำคัญของสาธารณสุขมูลฐาน ในฐานะทฤษฎีแม่บทหรือกระบวนทัศน์หลักในการกำหนดทิศทางการพัฒนาระบบสุขภาพโดยรวมของประเทศ ประการที่สอง ในบริบทที่สภาพปัญหา พื้นที่ และตัวการในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพของประเทศในปัจจุบันและในอนาคต ได้เปลี่ยนแปลงจากเดิมอย่างมาก ตัวกระทำหลักในอดีตและปัจจุบัน คือ กระทรวงสาธารณสุข บุคลากร/วิชาชีพทางการแพทย์ และหน่วยงานในกระทรวงสาธารณสุข กลายฐานะเป็นตัวกระทำร่วมหรือกระทำรอง ขณะที่บทบาทและการมีส่วนร่วมของตัวกระทำอื่นๆ กลับมีมากและหลากหลายขึ้น ทั้งระดับชาติ ท้องถิ่น ทั้งที่เป็นการขับเคลื่อนขององค์กร กลุ่มปัจเจกที่มีจิตอาสา ทั้งที่เป็นกลุ่มย่อยและเป็นเครือข่าย ฯลฯ และโดยพื้นที่การขับเคลื่อนไม่ได้จำกัดในพื้นที่สาธารณสุขหรือเริ่มต้นด้วยการแก้ปัญหาความเจ็บป่วย หากแต่เป็นเรื่องการทำมาหากิน สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ศาสนาและศีลธรรม สื่อสาธารณะ ธุรกิจการค้า การเมืองภาคประชาชน ฯลฯ โดยนัยยะนี้สาธารณสุขมูลฐานในบริบทของทศวรรษใหม่ ในฐานะอุดมการณ์หรือกระบวนทัศน์แม่บทของการพัฒนาระบบสุขภาพ จึงต้องอาศัยการมองด้วยกรอบวิธีคิดที่กว้างขึ้นกว่าเดิม | th_TH |
dc.description.sponsorship | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข,แผนงานร่วมสร้างเสริมสุขภาพกับระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า, องค์การอนามัยโลก | en_US |
dc.format.extent | 7765870 bytes | en_US |
dc.format.mimetype | application/octet-stream | en_US |
dc.language.iso | th | en_US |
dc.publisher | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข | en_US |
dc.rights | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข | en_US |
dc.subject | สาธารณสุขมูลฐาน | en_US |
dc.subject | Primary Health Care | en_US |
dc.subject | ไทย--การบริหารสาธารณสุขมูลฐาน | en_US |
dc.subject | ภาวะผู้นำและการอภิบาล (Leadership and Governance) | th_TH |
dc.title | พัฒนาการและข้อเสนอทศวรรษที่สี่การสาธารณสุขมูลฐานไทย | en_US |
dc.title.alternative | ข้อเสนอการดำเนินงาน ทศวรรษที่สี่ของการสาธารณสุขมูลฐานไทย | en_US |
dc.title.alternative | ทบทวนวรรณกรรม : ที่มา การใช้และความหมายบริการปฐมภูมิ | en_US |
dc.type | Document | en_US |
dc.description.publication | เอกสารประกอบการประชุมมหกรรมสุขภาพชุมชน 2552 ระหว่างวันที่ 18-20 กุมภาพันธ์ 2552 ณ อาคารอิมแพ็ค คอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ เมืองทองธานี | en_US |
dc.identifier.callno | W84.6 ล517พ 2552 | en_US |
dc.subject.keyword | บริการปฐมภูมิ | en_US |
dc.subject.keyword | คำนิยาม | en_US |
dc.subject.keyword | Community Health & Primary Care Expo 2009 | en_US |
dc.subject.keyword | Community Health | en_US |
dc.subject.keyword | สุขภาพชุมชน | en_US |
dc.subject.keyword | มหกรรมสุขภาพชุมชน | en_US |
dc.subject.keyword | PCU Expo | en_US |
.custom.citation | ลือชัย ศรีเงินยวง, ศุภลักษณ์ เลิศมโนรัตน์ and ยงยุทธ พงษ์สุภาพ. "พัฒนาการและข้อเสนอทศวรรษที่สี่การสาธารณสุขมูลฐานไทย." 2552. <a href="http://hdl.handle.net/11228/2530">http://hdl.handle.net/11228/2530</a>. | |
.custom.total_download | 278 | |
.custom.downloaded_today | 0 | |
.custom.downloaded_this_month | 2 | |
.custom.downloaded_this_year | 8 | |
.custom.downloaded_fiscal_year | 10 | |