เภสัชจลนศาสตร์ของยาต้านวัณโรค first-line และ second-line ในผู้ป่วยวัณโรคผู้ใหญ่ชาวไทย (ปีที่ 2)

Abstract

วัณโรคเป็นโรคติดเชื้อที่พบได้ทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา งานวิจัยที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความแปรปรวนของระดับความเข้มข้นของยาต้านวัณโรคในร่างกาย ซึ่งมีสาเหตุจากหลายปัจจัย รวมถึงความหลากหลายทางพันธุกรรม อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลด้านเภสัชจลนศาสตร์ประชากรของยาต้านวัณโรคในประชากรไทย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรายงานเภสัชจลนศาสตร์ประชากรของยาต้านวัณโรค 4 ชนิด ได้แก่ isoniazid, rifampicin, ethambutol และ pyrazinamide โดยอิงจากข้อมูลประชากรผู้ป่วยวัณโรคผู้ใหญ่ชาวไทยจำนวน 59 ราย ผลการศึกษาพบว่า NAT2 phenotype ส่งผลต่อการกำจัดยา (clearance) ของ isoniazid และ HIV status ส่งผลต่อชีวปริมาณออกฤทธิ์ (bioavailability) ของ isoniazid สำหรับ rifampicin พบว่า lean body weight มีผลต่ออัตราการดูดซึมของยา (absorption rate constant) และ HIV status ส่งผลต่อการกำจัดยาเช่นกัน นอกจากนี้ยังพบว่า renal function มีผลต่อความแปรปรวนทางเภสัชจลนศาสตร์ของ ethambutol และ lean body weight มีผลต่อทั้งอัตราการดูดซึมและปริมาตรกระจาย (volume of distribution) ของ pyrazinamide ในการศึกษานี้ยังมีการรายงานค่า Minimum Inhibitory Concentration (MIC) ของยาต้านวัณโรคทั้งกลุ่ม first-line และ second-line ร่วมด้วย กล่าวโดยสรุป การวัดระดับยาต้านวัณโรคร่วมกับการตรวจทางเภสัชพันธุศาสตร์โดยเฉพาะ NAT2 genotype ร่วมกับข้อมูลทางคลินิก เช่น HIV status, lean body weight และ renal function อาจเป็นประโยชน์ต่อการปรับขนาดยาให้เหมาะสมในแต่ละบุคคล และการติดตามระดับยาในเลือดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการรักษา