Cost-utility Analysis of Pneumococcal Conjugate Vaccine in Thailand Context: A Review and Updated Analysis
| dc.contributor.author | โชติกา สุวรรณพานิช | th_TH |
| dc.contributor.author | Chotika Suwanpanich | th_TH |
| dc.contributor.author | ปานทิพย์ จันทมา | th_TH |
| dc.contributor.author | Parntip Juntama | th_TH |
| dc.contributor.author | น้ำฝน ศรีบัณฑิต | th_TH |
| dc.contributor.author | Namfon Sribundit | th_TH |
| dc.contributor.author | ชนเมธ เตชะแสนศิริ | th_TH |
| dc.contributor.author | Chonnamet Techasaensiri | th_TH |
| dc.contributor.author | เฌอริลิณญ์ ประทุมสุวรรณ์ | th_TH |
| dc.contributor.author | Sherilyn Pratumsuwan | th_TH |
| dc.contributor.author | วรรณฤดี อิสรานุวัฒน์ชัย | th_TH |
| dc.contributor.author | Wanrudee Isaranuwatchai | th_TH |
| dc.contributor.author | ยศ ตีระวัฒนานนท์ | th_TH |
| dc.contributor.author | Yot Teerawattananon | th_TH |
| dc.date.accessioned | 2026-02-13T07:44:46Z | |
| dc.date.available | 2026-02-13T07:44:46Z | |
| dc.date.issued | 2566-08 | |
| dc.identifier.other | hs3327 | |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11228/6401 | |
| dc.description.abstract | โรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดขึ้นในระบบร่างกายซึ่งเกิดจากเชื้อ Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae) และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดความพิการหรือเสียชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การติดเชื้อนิวโมคอคคัสแบบรุนแรงและแพร่กระจาย (invasive pneumococcal disease (IPD)) ในประชากรเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 5 ปี นำมาสู่การเสียชีวิตกว่าร้อยละ 11 ของประชากรเด็กปัจจุบันที่มีอายุต่ำกว่า 5 ปีที่ติดเชื้อทั้งหมด วัคซีน Pneumococcal conjugate vaccine (PCV) จึงเป็นทางเลือกที่สำคัญในการลดการติดเชื้อและความรุนแรงของโรค ปัจจุบันวัคซีน PCV ได้รับการบรรจุในโปรแกรมวัคซีนพื้นฐานแห่งชาติกว่าร้อยละ 75 ของประเทศทั่วโลก วัคซีน PCV ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนในประเทศไทยสำหรับการกระตุ้นภูมิคุ้มกันในเด็กมีจำนวน 2 ชนิด แบ่งตามประสิทธิศักย์การครอบคลุมสายพันธุ์เชื้อ ได้แก่ วัคซีน PCV ชนิด 10 สายพันธุ์ (วัคซีน PCV10) และวัคซีน PCV ชนิด 13 สายพันธุ์ (วัคซีน PCV13) อย่างไรก็ตาม วัคซีนดังกล่าวยังเป็นวัคซีนทางเลือกที่ไม่ได้ถูกบรรจุในโปรแกรมวัคซีนพื้นฐานแห่งชาติในประเทศไทย (national immunization programme (NIP)) คณะอนุกรรมการวัคซีนแห่งชาติจึงได้มีการพิจารณาวัคซีนดังกล่าวเข้าสู่ชุดสิทธิประโยชน์ใน NIP ซึ่ง ณ ขณะนั้น พบว่า การศึกษาความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของวัคซีน PCV ในประเทศไทยมีจำนวน 2 การศึกษา ได้แก่ การศึกษาต้นทุนอรรถประโยชน์ของ Kulpeng และคณะ (2013) ที่ศึกษาความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของวัคซีน PCV10 และวัคซีน PCV13 พบว่าวัคซีนดังกล่าวยังไม่มีความคุ้มค่าในบริบทประเทศ และการศึกษาต้นทุนอรรถประโยชน์ของ Dilokthornsakul และคณะ (2019) พบว่าวัคซีนดังกล่าวมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในบริบทประเทศไทย ด้วยเหตุนี้ คณะอนุกรรมการวัคซีนแห่งชาติมีความประสงค์ที่จะใช้ข้อมูลที่มีความเหมาะสมและเป็นปัจจุบันที่สุด คณะทำงานประสานผลการพิจารณายาในบัญชียาหลักแห่งชาติ จึงมีมติมอบหมายโครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ ให้ปรับปรุงตัวแปร ที่อาจส่งผลต่อผลการศึกษาความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ ได้แก่ ตัวแปรอุบัติการณ์ของโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน ตัวแปรประสิทธิศักย์ของวัคซีน ตัวแปรภูมิคุ้มกันหมู่ ตัวแปรต้นทุนราคาวัคซีน ให้มีความเป็นปัจจุบัน และปรับปรุงการศึกษาต้นทุนอรรถประโยชน์ของวัคซีน PCV ในบริบทประเทศไทย ดังนั้น การศึกษานี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อทบทวนและปรับปรุงตัวแปรที่ใช้ในแบบจำลองของการศึกษาให้มีความเหมาะสมและเป็นปัจจุบัน ประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของวัคซีน PCV ในมุมมองทางสังคม ระหว่างนโยบายการได้รับวัคซีน PCV10 หรือวัคซีน PCV13 และการไม่ได้รับวัคซีน PCV และวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณในมุมมองของผู้จ่ายเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบายในการพิจารณาวัคซีน PCV บรรจุเข้าชุดสิทธิประโยชน์ใน NIP สำหรับข้อบ่งใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน ผลการศึกษา จากการวิเคราะห์ต้นทุนอรรถประโยชน์ พบว่า อัตราส่วนต้นทุนประสิทธิผลส่วนเพิ่ม (incremental cost-effectiveness ratio (ICER)) ระหว่างนโยบายการให้วัคซีน PCV10 หรือวัคซีน PCV13 และการไม่ได้รับวัคซีน PCV ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน กรณีที่ไม่รวมถึงผลของภูมิคุ้มกันหมู่ (no herd immunity) นโยบายการให้วัคซีน PCV10 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule มีค่า ICER เท่ากับ 208,436 และ 293,167 บาทต่อปีสุขภาวะ ตามลำดับ และนโยบายการให้วัคซีน PCV13 ในการให้วัคซีนในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule มีค่า ICER 349,684 และ 466,898 บาทต่อปีสุขภาวะ ตามลำดับ เมื่อพิจารณาตามเกณฑ์ความคุ้มค่าของประเทศไทยที่ 160,000 บาทต่อปีสุขภาวะ วัคซีนทั้ง 2 ชนิดไม่มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในบริบทประเทศไทย ในขณะเดียวกัน กรณีผลการศึกษาที่รวมผลของภูมิคุ้มกันหมู่ (herd immunity) พบว่าการให้วัคซีน PCV10 และ PCV13 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในบริบทประเทศไทย โดยการให้วัคซีน PCV10 หรือ PCV13 มีต้นทุนที่ต่ำกว่าแต่ให้ปีสุขภาวะที่สูงกว่าการไม่ได้รับวัคซีน PCV (dominant) โดยวัคซีน PCV10 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule สามารถลดต้นทุนค่ารักษาพยาบาลได้ 217,492 และ 178,699 บาทต่อปีสุขภาวะ (dominant) เมื่อเทียบกับการไม่ได้รับวัคซีน PCV ตามลำดับ และการให้วัคซีน PCV13 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule สามารถลดต้นทุนค่ารักษาพยาบาลได้ 342,353 และ 309,805 บาทต่อปีสุขภาวะ (dominant) เมื่อเทียบกับการไม่ได้รับวัคซีน PCV ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณของการให้วัคซีนในเด็กที่อายุต่ำกว่า 6 เดือนทุกรายเป็นระยะเวลา 5 ปี กรณี no herd immunity การให้วัคซีน PCV สามารถลดต้นทุนค่ารักษาโรคติดเชื้อเมื่อเทียบกับต้นทุนค่ารักษาเมื่อไม่มีวัคซีน PCV อย่างไรก็ตามเมื่อเปรียบเทียบส่วนต่างต้นทุนค่ารักษาที่ลดลงด้วยวัคซีน PCV กับต้นทุนค่าวัคซีนรวมกับค่าขนส่งวัคซีน รัฐบาลยังจะต้องลงทุนค่าวัคซีนและค่าขนส่งเพิ่ม โดยการให้วัคซีน PCV10 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule จะต้องลงทุนเพิ่ม 3 พันล้านบาท และ 4.2 พันล้านบาท ตามลำดับ และการให้วัคซีน PCV13 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule จะต้องลงทุนค่าวัคซีนเพิ่ม 3.8 พันล้านบาท และ 5.2 พันล้านบาท ตามลำดับ แต่ในกรณี herd immunity การให้วัคซีน PCV สามารถลดต้นทุนค่ารักษาโรคติดเชื้อเมื่อเทียบกับต้นทุนค่ารักษาเมื่อไม่มีวัคซีน PCV และส่วนต่างต้นทุนค่ารักษาที่ลดลงด้วยวัคซีน PCV นั้น เป็นมูลค่าต้นทุนที่สูงกว่าต้นทุนค่าวัคซีนรวมกับค่าขนส่ง โดยการให้วัคซีน PCV10 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule จะลดภาระงบประมาณได้ 1.3 พันล้านบาท และ 47 ล้านบาท ตามลำดับ และการให้วัคซีน PCV13 ในรูปแบบ 2+1 และ 3+1 schedule จะลดภาระงบประมาณได้ 5.9 พันล้านบาท และ 4.4 พันล้าน ตามลำดับ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1. วัคซีน PCV มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในบริบทประเทศไทย จึงควรพิจารณาบรรจุวัคซีนดังกล่าวในบัญชีวัคซีนหลักแห่งชาติ และพิจารณาการให้เป็นวัคซีนพื้นฐานสำหรับเด็กเกิดใหม่ทุกรายที่มีอายุต่ำกว่า 6 เดือน 2. ควรพิจารณาเลือกวัคซีนเพียงชนิดเดียวและเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันด้านราคาเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อรัฐมากที่สุด โดยพิจารณาจากวัคซีนที่มีความเหมาะสมกับบริบทประเทศไทย ต้นทุน และผลกระทบด้านงบประมาณจากผลการศึกษาที่รวมถึงผลของภูมิคุ้มกันหมู่ แต่อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาถึงความเสี่ยงของการขาดแคลนวัคซีนจากการจัดหาวัคซีนเพียงชนิดเดียวที่อาจเป็นปัญหาในอนาคต เช่น ปัญหาการขาดแคลนวัคซีนจากบริษัทผู้ผลิต เป็นต้น 3. สร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการจัดหาวัคซีนให้เพียงพอและต่อเนื่องสำหรับเด็กทุกคนที่อาศัยอยู่ในทุกพื้นที่ของประเทศไทย เนื่องจากความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของการให้วัคซีน PCV เกี่ยวข้องกับการเกิดภูมิคุ้มกันหมู่ที่ส่งผลต่อประชากรในวัยอื่น ๆ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ 4. แม้ว่าวัคซีน PCV จะมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ แต่ต้นทุนค่าวัคซีนรวมกับค่าขนส่งวัคซีนในระยะเวลา 5 ปี ค่อนข้างสูง โดยการให้วัคซีนรูปแบบ 2+1 schedule เท่ากับ 3.8–4.5 พันล้านบาทและการให้วัคซีนรูปแบบ 3+1 schedule เท่ากับ 5.1-6.0 พันล้านบาท ดังนั้นควรพิจารณาต่อรองราคาวัคซีน PCV กับบริษัทผู้ผลิต สำหรับข้อบ่งใช้เด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน | th_TH |
| dc.description.sponsorship | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข | th_TH |
| dc.language.iso | th | th_TH |
| dc.publisher | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข | th_TH |
| dc.rights | สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข | th_TH |
| dc.subject | Pneumococcal Infections | th_TH |
| dc.subject | Pneumococcal Vaccines | th_TH |
| dc.subject | Streptococcus Pneumoniae | th_TH |
| dc.subject | ต้นทุนและประสิทธิผล | th_TH |
| dc.subject | เศรษฐศาสตร์สาธารณสุข | th_TH |
| dc.subject | Cost Effectiveness Analysis | th_TH |
| dc.subject | Cost-Benefit Analysis | th_TH |
| dc.subject | ภาวะผู้นำและการอภิบาล (Leadership and Governance) | th_TH |
| dc.subject | นโยบายสาธารณสุข | th_TH |
| dc.subject | Health Policy | th_TH |
| dc.subject | ระบบการเงินการคลังด้านสุขภาพ (Health Systems Financing) | th_TH |
| dc.title | การทบทวนและปรับปรุงการวิเคราะห์ต้นทุนอรรถประโยชน์ Pneumococcal Conjugate Vaccine ในบริบทประเทศไทย | th_TH |
| dc.title.alternative | Cost-utility Analysis of Pneumococcal Conjugate Vaccine in Thailand Context: A Review and Updated Analysis | th_TH |
| dc.type | Technical Report | th_TH |
| dc.description.abstractalternative | Pneumococcal disease is an infection carried on by the Streptococcus pneumoniae (S.pneumoniae) bacterium, which results in malformation and death. In 2019, 1,228 children per 100,000 children (<5 years old) were infected by S.pneumoniae and 11% of them died, especially in cases of invasive pneumococcal illness in children younger than 5 years old. Pneumococcal conjugate vaccine (PCV) can help with prevention and has been established and introduced into the National Immunization Program (NIP) worldwide. The 10-valent PCV and the 13-valent PCV are two vaccine types that have been registered in Thailand, but is currently not included in Thailand's national immunization program. There has been conflicting results on the value-for-money of PCV for children. The National Vaccine Subcommittee has considered the introduction of PCV vaccine in the NIP in Thailand with updated information (e.g. a lowered vaccine price and more recent epidemiological data). Therefore, an economic evaluation and budget implication were requested by policymakers to examine the cost-effectiveness of 10-valent PCV (PCV10) or 13-valent PCV (PCV13) compared to no vaccine among children under 6 months old in Thailand. Results In the base-case scenario of without herd immunity effects, the ICER for 2+1 and 3+1 schedule of PCV10 were THB 208,436 and THB 293,167 per QALY gained, respectively. The ICER for 2+1 and 3+1 schedule of PCV13 were THB 349,684 and THB 466,898 per QALY gained, respectively. With herd immunity effect, 2+1 and 3+1 schedule of PCV10 resulted in a reduction in costs THB 217,492 and THB 178,699 per QALY gained, respectively (i.e. PCV10 was a dominant option). Additionally, 2+1 and 3+1 schedules of PCV13 when compared to no vaccine showed a reduction in costs THB 342,353 and 309,805 per QALY gained, respectively (i.e. PCV13 was a dominant option). According to a willingness to pay THB 160,000 per QALY gain, PCV10 and PCV13 were cost-effective compared to no vaccine any child under 6 months old for the societal perspective in Thailand. The budget impact analysis of immunisation focused on all children under the age of six months during a five- year period. The scenario of without herd immunity effect, PCV vaccination can reduce the cost of infectious disease treatment compared to the cost of treatment without PCV vaccine but the government will also have to invest more on vaccine cost and vaccine freight (logistics) cost. The 2+1 and 3+1 schedule PCV10 vaccination will require an additional investment of 3 billion baht and 4.2 billion baht, respectively, and the 2+1 and 3+1 schedule PCV13 vaccination will require an additional investment of 3. 8 billion baht and 5.2 billion baht, respectively. However, with herd immunity effect scenario, PCV vaccination can reduce the cost of infectious disease treatment compared to the cost of treatment without PCV vaccine, and the reduction in the cost difference with PCV vaccine is greater than the total cost of vaccination and vaccine freight cost. PCV10 vaccine in the 2+1 and 3+1 schedule will reduce the budget burden by 1.3 billion baht and 47 million baht, respectively, and the PCV13 vaccine in the 2+1 and 3+1 schedule will reduce the burden. The budget was 5.9 billion baht and 4.4 billion, respectively. Policy recommendations 1. In Thai context, PCV vaccine is economically attractive; and therefore, should be included contain in Thailand National Immunization Program for all newborns and children younger than 6 months old. 2. To encourage price competition and the state’s benefit, only one vaccine should be introduced by considering the result of cost effectiveness including herd immunity. However, the potential shortage of vaccine due to the purchase of single vaccine should be also considered. 3. According to the herd immunity of PCV vaccination associate to the cost effectiveness of vaccine, collaborations between the public and commercial sectors should be established to ensure that all children living in Thailand receive appropriate and continuous vaccination. 4. Given the budget of vaccine and associated logistic cost of THB 3.8 – 4.5 billion in case of 2+1 schedule and 5.1 – 6.0 billion in case of 3+1 schedule over a 5-year period, which is a relatively high budget, PCV vaccine prices should be negotiated with manufacturers. | th_TH |
| dc.identifier.contactno | 65-070 | |
| dc.subject.keyword | S. pneumoniae | th_TH |
| dc.subject.keyword | ต้นทุนอรรถประโยชน์ | th_TH |
| .custom.citation | โชติกา สุวรรณพานิช, Chotika Suwanpanich, ปานทิพย์ จันทมา, Parntip Juntama, น้ำฝน ศรีบัณฑิต, Namfon Sribundit, ชนเมธ เตชะแสนศิริ, Chonnamet Techasaensiri, เฌอริลิณญ์ ประทุมสุวรรณ์, Sherilyn Pratumsuwan, วรรณฤดี อิสรานุวัฒน์ชัย, Wanrudee Isaranuwatchai, ยศ ตีระวัฒนานนท์ and Yot Teerawattananon. "การทบทวนและปรับปรุงการวิเคราะห์ต้นทุนอรรถประโยชน์ Pneumococcal Conjugate Vaccine ในบริบทประเทศไทย." 2566. <a href="http://hdl.handle.net/11228/6401">http://hdl.handle.net/11228/6401</a>. | |
| .custom.total_download | 1 | |
| .custom.downloaded_today | 1 | |
| .custom.downloaded_this_month | 1 | |
| .custom.downloaded_this_year | 1 | |
| .custom.downloaded_fiscal_year | 1 |
 | ผลงานวิชาการเหล่านี้เป็นลิขสิทธิ์ของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข หากมีการนำไปใช้อ้างอิง โปรดอ้างถึงสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ในฐานะเจ้าของลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติสงวนลิขสิทธิ์สำหรับการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ |
Fulltext
Name: hs3327.pdf
Size: 3.893Mb
Format: PDF
This item appears in the following Collection(s)
-
Research Reports [2552]
งานวิจัย