บทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ: การปลูกถ่ายไตเป็นการรักษาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยปลูกถ่ายไตยังคงมีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดสูงกว่าประชากรทั่วไป ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญ โดยภาวะความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ หลักฐานในประชากรทั่วไปพบว่าการบริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าช่วยลดระดับความดันโลหิตและส่งเสริมสมดุลของจุลินทรีย์ในลําไส้ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลในผู้ป่วยปลูกถ่ายไตยังมีจํากัด ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของรูปแบบการบริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าต่อระดับความดันโลหิต การทำงานของไต การเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลําไส้ และคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยปลูกถ่ายไต วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม ดำเนินการในผู้ป่วยปลูกถ่ายไตจำนวน 102 ราย แบ่งเป็นกลุ่มบริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าและกลุ่มควบคุม ติดตามผลเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ ผลลัพธ์หลักคือการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิต ผลลัพธ์รอง ได้แก่ การทำงานของไต จุลินทรีย์ในลําไส้ และคุณภาพชีวิต ผลของการศึกษา: หลังติดตามครบ 12 สัปดาห์ ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติของการเปลี่ยนแปลงความดันโลหิตซิสโตลิก (ค่าเฉลี่ยความแตกต่าง −2.00 มม.ปรอท; 95% CI −6.65 ถึง 2.65; p =0.40) และความดันโลหิตไดแอสโตลิก (−2.84 มม.ปรอท; 95% CI −5.91 ถึง 0.22; p = 0.07) ระหว่างสองกลุ่ม อย่างไรก็ตามกลุ่มที่บริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่ามีแนวโน้มความดันโลหิตลดลงมากกว่า นอกจากนี้กลุ่มที่บริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่ายังมีระดับคอเลสเตอรอลรวมและระดับไขมันชนิดความหนาแน่นตํ่าลดลงอย่างมีนัยสําคัญจาก 195.90 ± 5.18 เป็น 173.06 ± 5.27 มก./ดล. และจาก 123.96 ± 4.81 เป็น 102.07 ±4.90 มก./ดล. ตามลำดับ อีกทั้งยังพบว่าน้ำหนักตัวลดลงร่วมกับการลดลงของมวลไขมัน โดยที่มวลกล้ามเนื้อคงที่และไม่พบผลเสียต่อการทำงานของไตหรือคุณภาพชีวิต การเปลี่ยนแปลงสมดุลของจุลินทรีย์ในทั้งสองกลุ่มพบว่ามีความหลากหลายของจุลินทรีย์เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ โดยเชื้อแบคทีเรียที่โดดเด่นขึ้นมาได้ในสัปดาห์ที่ 12 เมื่อเทียบกับตอนตั้งต้นในกลุ่มที่บริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าคือ Bacteroides thetaiotaomicron และ Parasutterella excrementihominis สรุป: การบริโภคอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าในผู้ป่วยปลูกถ่ายไตมีความปลอดภัย และให้ประโยชน์ด้านเมตาบอลิซึม โดยเฉพาะการลดระดับไขมันในเลือดและมวลไขมัน พร้อมทั้งมีแนวโน้มช่วยให้การควบคุมความดันโลหิตดีขึ้น ผลการศึกษานี้สนับสนุนบทบาทของอาหารที่เน้นพืชและโซเดียมตํ่าเป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยปลูกถ่ายไต
บทคัดย่อ
Background: Kidney transplantation is the most effective treatment for patients with end-stage
kidney disease. However, kidney transplant recipients remain at a higher risk of cardiovascular
disease than the general population, which represents a major cause of mortality. Hypertension
is a modifiable risk factor. Evidence from the general population suggests that a plant-based
diet can reduce blood pressure and improve gut microbiota composition; however, data in
kidney transplant recipients are limited. This study aims to evaluate the effects of a plant-based
dietary pattern on blood pressure levels and changes in gut microbiota among kidney transplant
recipients.
Methods: We conducted a randomized controlled trial in kidney transplant recipients with
stable allograft function at Ramathibodi Hospital. A total of 102 participants were randomized
into two groups: a plant-based, low-sodium diet group and a control group, and were followed
for 12 weeks. The primary outcome was the change in blood pressure, while the secondary
outcomes included changes in gut microbiota, allograft function, and quality of life.
Results: After 12 weeks of follow-up, there were no significant changes in systolic blood
pressure (mean difference −2.00 mmHg; 95% CI −6.65 to 2.65; p = 0.40) or diastolic blood
pressure (−2.84 mmHg; 95% CI −5.91 to 0.22; p = 0.07) between groups; however, a favorable
trend toward improvement was observed in the plant-based, low-sodium diet group. This group
demonstrated a significant reduction in total cholesterol and LDL cholesterol (195.90 ± 5.18 to
173.06 ± 5.27 mg/dl and 123.96 ± 4.81 to 102.07 ± 4.90 mg/dl, respectively). Body weight also
decreased significantly, which was attributed to a reduction in fat mass, while muscle mass
remained unchanged. No adverse effects on allograft function or quality of life were observed.
Alpha diversity increased significantly in both groups. Notably, in participants adhering to the
plant-based, low-sodium diet, Bacteroides thetaiotaomicron and Parasutterella
excrementihominis emerged as dominant taxa at week 12 compared with baseline.
Conclusions: A plant-based, low-sodium diet is safe and confers metabolic benefits, particularly
by improving lipid profiles, among kidney transplant recipients. Moreover, it shows a favorable
trend toward better blood pressure control.
