บทคัดย่อ
งานวิจัยด้านการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขและการวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณ จัดเป็นหลักฐานด้านวิชาการสำคัญ สำหรับการตัดสินใจบรรจุยาราคาแพงเข้าสู่บัญชียาหลักแห่งชาติหรือเทคโนโลยีด้านสุขภาพอื่นๆ ที่มิใช่ยาเข้าสู่ชุดสิทธิประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ การประเมินคุณภาพงานวิจัยที่ดำเนินการเสร็จสิ้น เป็นขั้นตอนสำคัญที่ให้ข้อมูลแก่ผู้ตัดสินใจเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ดังนั้นเครื่องมือที่เป็นเกณฑ์การประเมินจึงมีความสำคัญ คณะทำงานด้านเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขของบัญชียาหลักแห่งชาติจึงได้มอบหมายให้จัดทำเครื่องมือ rubric score ขึ้น เพื่อนำไปใช้เป็นเกณฑ์ช่วยในการประเมินคุณภาพของงานวิจัยด้านการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขและการวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณ การพัฒนาเครื่องมือ rubric score เริ่มจากการทบทวนคู่มือการประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพสำหรับประเทศไทยทั้ง 3 ฉบับ ร่วมกับการทบทวนวรรณกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เครื่องมือที่จัดทำขึ้น ได้นำเสนอในที่ประชุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและคณะทำงานด้านเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข เพื่อให้ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงแก้ไขเครื่องมือ rubric score ที่ได้สร้างขึ้นนี้ มีจำนวนทั้งหมด 20 ข้อคำถาม ประเมินในส่วนงานวิจัยความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข จำนวน 13 ข้อ และการวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณ จำนวน 7 ข้อ ข้อคำถามแต่ละข้อจะมีน้ำหนักเท่ากัน มีระดับการให้คะแนน 4 ระดับคือ ดีมาก (9-10 คะแนน) ดี (7-8 คะแนน) พอใช้ (4-6 คะแนน) ควรปรับปรุง (1-3 คะแนน) คะแนนรวมทั้งหมด 200 คะแนน ทั้งนี้ไม่มีเกณฑ์ (cut point) ที่ระบุว่างานวิจัยจะมีคุณภาพดีมาก/ดี/พอใช้/ควรปรับปรุง จากคะแนนรวมทั้งหมด การพิจารณาคุณภาพของงานวิจัย จะใช้ความสอดคล้องของคะแนนรวมที่ได้รับจากผู้ทบทวนเป็นหลัก ซึ่งไม่ควรจะแตกต่างกันมากนักตามเกณฑ์การให้คะแนนที่ได้กำหนดไว้อย่างชัดเจนในแต่ละข้อคำถาม นอกจากการนำเครื่องมือ rubric score ไปใช้ในการประเมินคุณภาพงานวิจัยแล้ว เครื่องมือนี้สามารถช่วยผู้ทำวิจัยด้านการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขและการวิเคราะห์ผลกระทบด้านงบประมาณตั้งแต่เริ่มต้นของกระบวนการทำวิจัย เพราะผู้วิจัยสามารถใช้เครื่องมือนี้เป็นตัวช่วยในการเขียนโครงร่างวิจัย วางแผนการเก็บข้อมูลที่ต้องใช้ หรือเขียนรายงานฉบับสมบูรณ์ให้ครบถ้วนสมบูรณ์
บทคัดย่อ
Economic evaluation studies and budget impact analyses are considered essential
evidence for decision-making regarding the inclusion of high-cost medicines in the National List of
Essential Medicines, as well as the inclusion of non-pharmaceutical health technologies in the
benefit package of the Universal Health Coverage Scheme. The assessment of the quality of
completed research is a critical step that provides decision-makers with reliable information to
support appropriate and informed decisions. Therefore, a standardized assessment tool is of great
importance. The Health Economics Working Group (HEWG) under the National List of Essential
Medicines has commissioned the development of a rubric scoring tool to serve as a criterion for
evaluating the quality of economic evaluation and budget impact analysis studies.
The development of the rubric scoring tool began with a review of the three editions of
the Thai Health Technology Assessment guidelines, along with other relevant literature. The
drafted tool was then presented to stakeholders and HEWG to obtain feedback for further
refinement.
The resulting rubric scoring tool consists of a total of 20 items, including 13 items for
economic evaluation and 7 items for budget impact analysis. Each item carries equal weight and
is scored on a four-level scale: Excellent (9–10 points), Good (7–8 points), Fair (4–6 points), and
Needs Improvement (1–3 points), with a maximum total score of 200 points. There is no
predefined cut-off point to classify overall study quality based on the total score. Instead, the
assessment relies primarily on the consistency of scores assigned by reviewers, which should not
vary substantially given the clearly defined scoring criteria for each item.
In addition to its use as a tool for assessing research quality, the rubric scoring tool can
also support researchers from the early stages of the research process. It can be used to guide
the development of research proposals, plan data collection, and ensure the completeness and
rigor of the final report.
