บทคัดย่อ
การประเมินประสิทธิผลของชุดพยุงกล้ามเนื้อ และอุปกรณ์วัดแบบสวมใส่และแอปพลิเคชัน ในการลดระดับของปัจจัยเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุ กำหนดกรอบการศึกษาครอบคลุม 4 โครงการย่อย ได้แก่ (1) การประเมินประสิทธิผลเชิงชีวกลศาสตร์ของชุดพยุงกล้ามเนื้อแบบภาคตัดขวาง (2) การประเมินผลระยะยาวของชุดพยุงกล้ามเนื้อ (3) การประเมินผลระยะยาวของอุปกรณ์วัดแบบสวมใส่และแอปพลิเคชันต่อพฤติกรรมการทรงท่า และ (4) การประเมินความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่นของระบบตรวจวัด เพื่อสร้างหลักฐานเชิงประจักษ์ทั้งในด้านผลลัพธ์เชิงหน้าที่ เชิงคลินิก เชิงพฤติกรรม และคุณสมบัติของระบบวัด ผลการศึกษาชี้ว่าชุดพยุงกล้ามเนื้อมีศักยภาพในการลดปัจจัยเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุ โดยให้ผลในทิศทางที่เป็นประโยชน์ต่อการทรงตัว การลุกยืนจากท่านั่ง และการควบคุมการเคลื่อนไหว ในการศึกษาภาคตัดขวาง (โครงการย่อยที่ 1) พบผลเชิงบวกเด่นในตัวชี้วัดที่สะท้อนการควบคุมสมดุลในแนวด้านข้างและประสิทธิภาพการถ่ายน้ำหนัก ขณะที่การศึกษาติดตามระยะยาว (โครงการย่อยที่ 2) พบแนวโน้มการทรงตัวดีขึ้นภายหลังการใช้งานต่อเนื่อง 3 เดือน โดยเฉพาะในการทดสอบยืนต่อเท้าครึ่งหนึ่ง และมีข้อบ่งชี้ของ carry-over effect แม้ในสภาวะไม่สวมใส่ชุดขณะประเมิน ซึ่งสนับสนุนความเป็นไปได้ของการปรับตัวของระบบประสาทสั่งการจากการใช้งานต่อเนื่องในชีวิตประจำวันสำหรับอุปกรณ์วัดแบบสวมใส่และแอปพลิเคชัน ผลการศึกษาในโครงการย่อยที่ 3 สนับสนุนว่าระบบมีศักยภาพทั้งในฐานะเครื่องมือตรวจวัดและเครื่องมือสนับสนุนการปรับพฤติกรรมการทรงท่า โดยการใช้งานต่อเนื่อง 90 วันสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญของตัวชี้วัดทางคลินิกบางตัว โดยเฉพาะ forward shoulder angle ซึ่งสะท้อนการปรับพฤติกรรมการทรงท่าในระยะยาว ขณะเดียวกัน การศึกษาความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่นยืนยันว่าระบบมีสมรรถนะสูง โดยเฉพาะการวัดมุมการก้มตัวผ่านแกน Pitch ที่ตำแหน่ง T3 ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการใช้งานขณะเคลื่อนไหว ในภาพรวมโครงการนี้ได้สร้างองค์ความรู้ที่เชื่อมโยงจากระดับกลไกของเทคโนโลยีไปสู่ผลต่อปัจจัยเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบ โดยชุดพยุงกล้ามเนื้อมีศักยภาพในฐานะเทคโนโลยีช่วยเสริมการเคลื่อนไหวและความมั่นคงของร่างกาย ส่วนอุปกรณ์วัดแบบสวมใส่และแอปพลิเคชัน มีศักยภาพในฐานะเครื่องมือประเมินท่าทางและสนับสนุนการปรับพฤติกรรม อย่างไรก็ดี การต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์จริงควรสอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมายและบริบทการใช้งาน โดยในส่วนของชุดพยุงกล้ามเนื้อ ควรเร่งสร้างหลักฐานวิชาการเพื่อรองรับการผลักดันเข้าสู่บัญชีนวัตกรรมไทย และการพิจารณาในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ขณะที่อุปกรณ์วัดแบบสวมใส่และแอปพลิเคชันควรพัฒนาแนวทางใช้ประโยชน์ให้เหมาะสมทั้งในกลุ่มวัยทำงานและในบริบทการประเมินโดยบุคลากรสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ
บทคัดย่อ
The research team conducted this project to evaluate the effectiveness of the exoapparel and wearable sensor with mobile application in reducing fall-risk-related factors in older
adults. The study comprised four interrelated subprojects: (1) cross-sectional biomechanical
evaluation of the exo-apparel, (2) longitudinal evaluation of the exo-apparel, (3) longitudinal
evaluation of the wearable sensor and application for postural behavior modification, and (4) a
validity and reliability study of the measurement system, generating evidence across functional,
clinical, behavioral, and measurement domains.
The findings indicate that the exo-apparel has potential to reduce fall-risk-related factors
in older adults. The cross-sectional study showed beneficial effects on balance and sit-to-stand
performance, particularly in mediolateral stability and weight transfer efficiency, while the
longitudinal study found that three months of continuous use was associated with improved
standing balance, especially under semi-tandem conditions. Improvements observed even
under non-wear assessment conditions suggest a possible carry-over effect related to
neuromuscular adaptation.
The wearable sensor and mobile application also demonstrated promise as both a
monitoring and posture-related behavioral support system. Ninety days of use was associated
with significant improvement in selected clinical posture outcomes, particularly forward
shoulder angle. In parallel, the validity and reliability study confirmed high measurement
performance, especially for trunk flexion detection through the pitch axis at the T3 position,
supporting its use as a posture assessment instrument in research settings.
Overall, the project provides integrated evidence linking technology mechanisms to fallrisk-related outcomes in older adults. The exo-apparel shows promise for movement assistance
and postural stability, whereas the wearable sensor and mobile application show promise for
posture measurement and behavioral support. Future translation should focus on strengthening
publication-based evidence for health technology adoption, advancing the exo-apparel toward
the Thai Innovation List and potential national reimbursement pathways, and refining the
positioning of the wearable system for appropriate target users and real-world implementation
contexts.
