คำถามการวิจัยเพื่อพัฒนาการกระจายอำนาจด้านสุขภาพในประเทศไทย

Abstract

แม้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ระบุให้รัฐต้องกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นพึ่งตนเองและตัดสินใจในกิจการของท้องถิ่นเอง แต่ที่ผ่านมากลับไม่มีความก้าวหน้าที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม ที่สำคัญคือยังขาดการสังเคราะห์องค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการพัฒนาการกระจายอำนาจด้านสุขภาพในประเทศไทย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนองค์ความรู้การกระจายอำนาจด้านสุขภาพทั้งในประเทศและต่างประเทศ และเพื่อวิเคราะห์ส่วนขาดองค์ความรู้เพื่อใช้กำหนดประเด็นที่ต้องการวิจัยและใช้ผลสนับสนุนการพัฒนานโยบายด้านการกระจายอำนาจด้านสุขภาพในประเทศไทย วิธีการศึกษาหลักเป็นการทบทวนเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ในช่วงปี 2540-2555 กำหนดกรอบประเด็นที่มีความสำคัญในเชิงนโยบาย แล้วเลือกประเด็นที่ตรงกับสถานการณ์การกระจายอำนาจด้านสุขภาพของประเทศไทย จนเกิดเป็นคำถามและประเด็นวิจัยที่ยังขาดองค์ความรู้ ผลการศึกษา พบว่า มี 3 กรอบประเด็นคำถามการวิจัยที่สำคัญในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการกระจายอำนาจด้านสุขภาพ คือ 1) การวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบการกระจายอำนาจ เช่น เขตสุขภาพ 2) การพัฒนาขีดความสามารถของ อปท. ให้มีความเข้มแข็งในการจัดการด้านสุขภาพมากขึ้น เช่น การพัฒนากลไกของท้องถิ่นให้สามารถทำงานด้านสาธารณสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพ การจัดทำคู่มือภารกิจงานด้านสาธารณสุขพื้นฐานสำหรับอปท.แต่ละระดับ การพัฒนาศักยภาพบุคลากรของท้องถิ่น 3) รูปแบบการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการที่ดีภายใต้เงื่อนไขการกระจายอำนาจ เช่น บทบาท อปท. ในการสร้างความเป็นธรรม การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน