บทคัดย่อ
การระบาดของโรคโควิด-19 ที่เริ่มจากผู้ป่วยรายแรกที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน เดือนธันวาคม ค.ศ. 2019 ส่งออกเข้าสู่ไทยเป็นประเทศแรกเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 จนถึงสิ้นปี มีผู้ติดเชื้อ 80 ล้านคน ใน 191 ประเทศ มีผู้เสียชีวิตทั้งสิ้น 1.7 ล้านคน และสถิติประเทศไทย มีผู้ติดเชื้อรวมการระบาดระลอกสองที่เพิ่มอย่างรวดเร็วจากแหล่งกระจายเชื้อตลาดอาหารทะเลและบ่อนพนันรวมเป็น 6,285 คน มีผู้เสียชีวิต 60 คน ซึ่งการระบาดครั้งนี้ จึงเป็นโอกาสสำคัญของเราในการเรียนรู้วิจัยระบบและนโยบายสุขภาพของไทยและโลกจากโควิด-19 จุดท้าทายของประเทศไทยเริ่มจากการยกระดับอุตสาหกรรมผลิตยาและวัคซีน จุดท้าทายของโลกคือประชาชนในประเทศยากจนจะได้รับวัคซีนในเวลาที่ใกล้เคียงกับประเทศร่ำรวยหรือไม่ และจุดท้าทายภายในแต่ละประเทศคือ ประชาชนกลุ่มที่ควรได้รับวัคซีนก่อน-หลังเป็นไปตามลำดับทางวิชาการหรือไม่ รวมทั้งความท้าทายของเทคโนโลยีสารสนเทศ (information technology, IT) ซึ่งเป็นสิ่งที่เข้ามามีบทบาทในการควบคุมป้องกันโรค ตั้งแต่การให้รักษาระยะห่างจากผู้ติดเชื้อ (social distancing) และการติดตามผู้สัมผัส (contact tracing) เป็นต้น นี่จึงส่งผลให้มีการศึกษาเรียนรู้วิจัยระบบและนโยบายสุขภาพของไทยและโลกจากโควิด-19 เพื่อให้การพัฒนานโยบายการควบคุมโรคระบาดในระดับพื้นที่และประเทศดียิ่งขึ้นต่อไป
