บทคัดย่อ
การดูแลระยะกลาง หรือ intermediate care (IMC) คือการดูแลผู้ป่วยที่ผ่านพ้นระยะเฉียบพลัน (acute phase) และมีอาการคงที่แล้ว แต่ยังคงมีความบกพร่องทางร่างกายบางส่วนที่จำกัดการทำกิจวัตรประจำวันและการมีส่วนร่วมในสังคม เช่น ผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองที่ต้องการการฟื้นฟูสภาพร่างกาย การศึกษานี้ติดตามผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ออกจากโรงพยาบาลในระยะ 6 เดือนแรก ในการได้รับบริการระยะกลาง (IMC) จำนวน 139 ราย จาก 5 โรงพยาบาล เป็นเพศหญิง 65 ราย (ร้อยละ 46.8) และเพศชาย 74 ราย (ร้อยละ 53.2) อายุเฉลี่ย 70.6 ปี ส่วนใหญ่เป็นโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน (ischemic stroke) 66 ราย (ร้อยละ 77.7) และหลอดเลือดสมองแตก (hemorrhagic stroke) 19 ราย (ร้อยละ 22.4) รูปแบบการรับบริการ IMC ได้แก่ IMC ward 31 ราย (ร้อยละ 22.3) IMC outpatient 27 ราย (ร้อยละ 19.4) IMC home rehabilitation 21 ราย (ร้อยละ 15.1) และ self-home rehabilitation 45 ราย (ร้อยละ 32.4) พบว่า ผลลัพธ์ทั้งด้านการฟื้นตัวด้วย Barthel index (BI) ด้านคุณภาพชีวิตด้วยแบบสอบถาม EQ-5D-5L และสุขภาวะด้วยแบบสอบถาม WHO5 (World Health Organization-five well-being index) ทุกกลุ่มมีพัฒนาการของ BI, EQ-5D-5L, และ WHO5 เพิ่มขึ้นในทุกรูปแบบการบริการ IMC สรุปคือการพัฒนาและขยายบริการ IMC เป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตและการฟื้นตัวของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เป็นปัญหาสำคัญของการขับเคลื่อนระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิของกรุงเทพมหานครให้มีประสิทธิภาพ โดย IMC home rehabilitation เป็นทางเลือกที่ให้ผลลัพธ์ใกล้เคียงกับ IMC ward ซึ่งทำให้ผู้ป่วยมี BI ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังจากผ่านไป 14 สัปดาห์
บทคัดย่อ
Intermediate care (IMC) is defined as the specialized care provided to patients who have transitioned
out of the acute phase. While these patients are medically stable, they often retain physical impairments
that limit their daily activities and social participation. This is particularly evident in stroke patients who
require intensive rehabilitation. This study followed 139 stroke patients during the first six months after
hospital discharge across five hospitals. The participants consisted of 65 females (46.8%) and 74 males
(53.2%), with an average age of 70.6 years and one-fourth of the cases were hemorrhagic stroke. There
were four channels of IMC in this study: 1. IMC ward (31 cases, 22.3%), 2. IMC outpatient (27 cases, 19.4%),
3. IMC home rehabilitation (21 cases, 15.1%), and 4. self-home rehabilitation (45 cases, 32.4%). Improvements
in Barthel index (BI), Euro-quality of life (EQ-5D-5L), and World Health Organization-five well-being
index (WHO5) were observed across all groups in every type of IMC services. In conclusion, intermediate
care services represent a vital strategy for enhancing the recovery and quality of life for stroke patients.
Notably, IMC home rehabilitation emerged as an effective alternative that yielded outcomes comparable
to IMC ward care, leading to a statistically significant improvement in patients’ BI scores after a 14-week
period.
